ساز ونقاره بویر احمدی
تاریخچه استان کهگیلویه وبویراحمد
آب چشمههایی که از دل کوههای زاگرس جوشیده در دو کیلومتری شمال شهر یاسوج آبشاری به ارتفاع ده متر را به منظر تماشا گذاشته است. چشمانداز این آبشار، نهرهای آب در بستر مارپیچ مشبک، باغهای میوه، مراتع سرسبز و پر از گلهای رنگارنگ است، که چشم بیننده را خیره میسازد. هر ساله آبشار یاسوج در فصل بهار، تابستان و پاییز پذیرای گردشگران است.از دیگر آبشارهای این استان، آبشار بهرام بیگی است. این آبشار در میان صخرههای سنگی واقع شده و بعد از مارگون قرار دارد.آبشار بن رود نیز بعد از سی سخت قرار گرفته و شامل توفشاه (آبشار شاه) و آبشار بن رود است که ازچندین چشمه تشکیل شده و حدود ۲۰ متر ارتفاع دارد و منطقه بسیار زیبایی را پدید آورده است.2
تنگ مهریان در یک کیلومترى مسیر یاسوج به اصفهان چشم اندازى زیبا و طبیعى چشم هر مسافرى را مى نوازد که به تنگ مهریان معروف است.
در این مکان رودى با کش وقوس و پیچیدگى خاص با رنگ آمیخته به سبز و فیروزه اى، در دره اى نه چندان عمیق انگارى فرش سبز مواجى را به نمایش گذاشته است. درختان زیبایى اطراف این رودخانه سر خم کرده اند، گو عاشقانى هستند که به ستایش این فرش فیروزه اى مى پردازند.
امامزاده ای به نام امامزاده شاه حسن در این منطقه وجود دارد که پذیرای زایران در این منطقه است.
در این منطقه درختها کج و معوج درکنار هم قرارگرفته اند، آب زاییده از برف که در منطقه کاکان مى گذرد، مسیرى جدا از رود مهریان را طى مى کند. اگرچه راهسازان براى ایجاد جاده هاى عریض دراین منطقه به مسطح کردن تپهها پرداخته اند اما درختهاى استوار بر تپهها را بر روى پشته هاى کوچک مخروطى شکل نگاه دارند و ویران نکنند.
تنوع درختانى: نظیر سپیدار، بلوط، افرا، چنار، کاج، انگور وحشی و بنه در تنگ مهریان از ویژگیهای شگفتی انگیز این منطقه است.
تنگه مهریان در زمستان هم محل رفت و آمد هزاران علاقه مند به ورزش اسکی است. این تنگه دراین فصل همچنین شاهد تشکیل یخى بزرگ برروى صخره اى مقابل بارگاه امامزاده حسن است که این توده یخ روز شصتم زمستان شکسته شده و روز هفتادم (حدود دهم اسفندماه) با صدایى که کیلومترها شنیده مى شود، از صخره فروریخته و مژده بهار مى دهد. آب زلال و شفاف رودخانه مهریان که بخشى از آن از چشمه هاى تنگ معروف به کبوترى است پس از طى مسیر به رودخانه بشار یاسوج و رودخانه کارون در استان خوزستان مى ریزد.
از آنجایی که شهر یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد میباشد و اکثر صنایع موجود در استان در اطراف یا خود این شهر واقع شدهاند؛ لذا افراد زیادی از شهرستانهای همجوار برای پیداکردن شغل رهسپار این شهر میشوند.
شهر یاسوج در منطقهٔ اقلیم سردسیری واقع شده و دارای هوای معتدل متمایل به سرد است. در این شهر، میزان بارش برف و باران زیاد میباشد و به علت بارش فراوان برف و باران و پوشیده شدن ارتفاعات از برف برای مدت مدیدی از سال، از منابع آب کافی برخوردار میباشد.
یاسوج یکی از شهرهای جنوبی ایران و مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد است. این شهر همچنین مرکز شهرستان بویراحمد نیز میباشد. یاسوج در شمال شرقی استان واقع شدهاست. قبل از ایجاد این شهر، در حدود ۶ کیلومتری آن، یک شهر قدیمی به نام «تلخسرو» قرار داشت که زمانی مرکز نفوذ خوانین بویراحمد علیا بودهاست. اینک به جز تپههای پراکنده و یک روستا، اثری دیگر از آن باقی نماندهاست.
تلخسرو متجاوز از دو هزار سال قدمت دارد. لیکن احداث ابنیهٔ معاصر در پیرامون آن، بعد از سال ۱۳۰۹ خورشیدی شروع شده و تا سال ۱۳۲۳ ادامه یافت و پس از آن متروک شدهاست.
شهر نوپای یاسوج درکنار رودخانه بشار در آغوش تپههای متعدد در ارتفاع ۱۸۷۰ متری از سطح دریا قرار گرفته , این شهر که در سال ۱۳۴۴ فقط دارای یک خیابان اصلی بود , امروزه از گسترش و توسعه زیادی برخودار میباشد . در فصل زمستان برف زیادی در این شهر می بارد و اکثر نقاط و ارتفاعات اطراف آن برای مدتی طولانی پوشیده از برف باقی می ماند . که این فرصت بسیار خوبی برای دوستداران ورزشهای کوهستانی بخصوص اسکی میباشد تا بخوبی از آن استفاده کنند. شهر یاسوج تاکنون بالغ بر ۱۸ کیلومتر وسعت یافته است , یکی از مهمترین دلایل این توسعه مرکزیت اداری و سیاسی این شهر میباشد که از سال۱۳۴۲ مرکز فرمانداری کل کهگیلویه و بویر احمد بوده و سپس در سال ۱۳۵۵ به مرکزیت کل استان ارتقاء یافته است.